Kültür, insanların yaşadıkları coğrafyaya, mensubu oldukları toplumun tarihine ve yaşam alışkanlıklarına göre değişiklik ve çeşitlilik gösteren ve yaşamlarını doğrudan etkileyen belki de en önemli unsurdur.

Genel kültür, belli bir toplumu ya da yöreyi değilde dünyadaki tüm toplumların yaşamını bir şekilde etkilemiş olayların, kişilerin, durumların bir bütünüdür. İnsanın kişisel ilgisiyle, merakıyla öğrenebileceği, dünyaya bakış açısıyla ve özel ilgi alanlarıyla doğrudan bağlantılı bir bilgi kaynağıdır. Genel kültürdeki bilgi derinliği kişiye göre değişebilir ancak ortaçağı kapatıp yeniçağı açmış bir olay olarak İstanbul’un fethinin tarihini bilmemek, tüm dünya insanları için en hafif tabirle ayıptır.

Lakin özel kültür denilen kavram böyle değildir. Peki, özel kültür ayrımı nasıl yapılır?

Özel kültür, bir toplumun yaşayışını doğrudan etkileyen, o topluma mensup insanların doğumlarından itibaren ister istemez öğrendikleri ve çoğu zaman bilinçsizce uyguladıkları bir yaşam biçimidir. Toplumdan topluma büyük farklılıklar gösterebilir ve o topluma dahil olmayanların bilmediği, öğrendiğinde garip hatta saçma diye nitelendirebildikleri bilgiler bütünü olabilir. En basit örneğiyle Türk toplumunda başın aşağı yukarı sallanması evet, sağa sola sallanması hayır anlamındadır ve Türk toplumu içinde büyümüş her birey bunu istemsizce yapar. Ancak Hint kültürüyle büyümüş biri için durum tam tersidir. Hindistan da başın aşağı yukarı sallanması hayır, sağa sola sallanması evet demektir. Türkiye’ye gelmiş bir Hintliyi ya da Hindistan’a gitmiş bir Türk’ü düşünürsek durumun vahameti açık bir şekilde görülebilir. Böyle farkında bile olmadan yaptığımız, karakterimize işlemiş nice hareket, farklı kültürlerde farklı anlamlara gelebilir ve açıkçası o toplum dışındakilerin bunu bilmek gibi bir zorunluluğu yoktur.

Ama yine de, farklı bölgelere gezmeye gittiğinizde, orada yaşayan toplumun özel kültürüyle ilgili bilgi edinmek sizi pek çok zorluktan kurtarabilir.